Miło nam poinformować, że 7 maja Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw, co obejmuje również modyfikację definicji pierwszej pomocy.

Aktualny przepis dot. pierwszej pomocy brzmi następująco: „pierwsza pomoc – zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywanych przez osobę znajdującą się w miejscu zdarzenia, w tym z wykorzystaniem wyrobu medycznego, wyposażenia wyrobu medycznego, zestawu zabiegowego i systemu (…) oraz produktów leczniczych dostępnych na miejscu zdarzenia, dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”.

Z punktu widzenia alergologicznego, zgodnie z nową ustawą każdy, kto ma odpowiednią wiedzę i umiejętności oraz dostęp do adrenaliny, ma obowiązek ją podać osobie we wstrząsie anafilaktycznym. Warto podkreślić, że ustawowa zmiana definicji pierwszej pomocy przynosi analogiczny efekt dla chorych na astmę – w przypadku ataku astmy, podanie salbutamolu lub ventolinu również powinno być wykonane przez świadków zdarzenia.

Wcześniejsza definicja ustawowa nie określała bezpośrednio tej sytuacji, co pozwalało niektórym instytucjom (zwłaszcza placówkom edukacyjnym) odmawiać objęcia opieką chorych zagrożonych wstrząsem anafilaktycznym czy atakiem astmy. Zgodnie z aktualną definicją ustawową pierwszej pomocy, taka odmowa jest w praktyce niemożliwa, gdyż np. użycie adrenaliny w najpowszechniej występującym autowstrzykiwaczu jest niezwykle proste – także dla osoby postronnej. Ma to niezwykle istotne konsekwencje, gdyż to właśnie świadkowie wstrząsu anafilaktycznego mogą jako pierwsi podać adrenalinę, jeszcze przed przyjazdem zespołu ratowniczego, ratując tym samym zdrowie i życie chorego. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku ataku astmy.

Powyższa zmiana jest efektem działań m.in. Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, Koalicji na rzecz Leczenia Astmy, Rzecznik Praw Dziecka oraz Fundacji Allergia, które od dłuższego czasu apelowały do Ministerstwa Zdrowia z propozycją regulacji mających kluczowe znaczenie dla tysięcy osób zagrożonych wstrząsem anafilaktycznym czy atakiem astmy w Polsce.

Liczymy na dalsze działania decydentów w tej materii, które pomogą we właściwej opiece nad pacjentami z chorobami alergicznymi – zwłaszcza dziećmi w placówkach edukacyjnych. Jako Polskie Towarzystwo Alergologiczne i Koalicja na rzecz Leczenia Astmy będziemy aktywnie wspierać i promować te rozwiązania.